Novak Djokovic is deze week in de ogen van veel kenners de grootste kanshebber op de titel bij de ATP World Tour Finals in Londen. De titelverdediger kende een droomherfst, met eindzeges in Peking, Basel (met winst op Roger Federer) en bij het Masters Series-toernooi van Parijs (met winst op Rafael Nadal).

Hoe succesvol Djokovic ook geweest mag zijn na de US Open, elke liefhebber weet dat reputaties gebouwd worden rondom de Grand Slam-toernooien. En aangezien Djokovic aan het begin van 2008 zijn eerste major wist te winnen, was het logisch om te verwachten dat hij dit jaar zou schitteren tijdens de vier grote toernooien. Maar dat kwam er niet van.

Djokovic voldeed in 2009 niet aan de verwachtingen bij de Grand Slams

In Australië maakte Djokovic een onprofessionele indruk, door in de kwartfinales op te geven tegen Andy Roddick vanwege uitputtingsverschijnselen. Het is algemeen bekend dat de temperatuur in Melbourne tijdens de Australian Open hoog op kan lopen, maar daar bereidt elke tennisprof zich op voor. Djokovic is wat dat betreft nalatig geweest en dat is hem – terecht - op veel kritiek komen te staan.

In het voorjaar presteerde Djokovic sterk op het gravel met finaleplaatsen in Monte-Carlo, Rome en winst in Belgrado, maar tijdens Roland Garros liep de Serviër in de derde ronde tegen een onverklaarbare nederlaag op tegen de Duitser Philipp Kohlschreiber. Enkele weken later weerhield diens landgenoot Tommy Haas de naar plaats vier afgezakte Djokovic uit de halve eindstrijd van Wimbledon.

Op de US Open bereikte Djokovic dan wel naar verwachting de laatste vier, maar de manier waarop hij zich in de halve finales gewonnen gaf tegen Roger Federer was pijnlijk om te aanschouwen. Djokovic geloofde geen moment in zijn kansen. Toen hij een break voorsprong nam in de eerste set speelde hij direct zijn slechtste servicegame van het toernooi. Wanneer de spanning toenam aan het einde van de sets, was het telkens de Serviër zelf die met onnodige fouten de punten aan Federer schonk.

Djokovic leek in New York, en voor het grootste deel van het jaar, in niets meer op het talent dat in 2007 en 2008 fanatiek de strijd aan ging met iedereen, en altijd geloofde in zijn winstkansen. De pitbull van weleer was verworden tot een schoothondje.

Maar terwijl Federer, Nadal, Andy Murray en Juan Martin del Potro het rustig aan deden na het afsluitende Grand Slam-toernooi van het seizoen, begon Djokovic weer te winnen. In Parijs won hij op de valreep zijn eerste Masters Series-titel van 2009, na vier eerdere finales verloren te hebben. En daarmee eindigt de 22-jarige man uit Belgrado zijn seizoen toch nog met een positieve noot.

Eén halve finale op Grand Slam-niveau, vier verloren Masters Series-finales en één grote titel, naast vier kleinere toernooioverwinninkjes. Is dat echter genoeg voor een nummer drie van de wereld die een jaar ervoor zijn eerste Slam veroverde en altijd heeft gezegd dat hij de beste wil worden? No way Nole. Zelfs een overwinning in Londen deze week kan daar niets meer aan veranderen.

Foto © Niels de Water

Hawk-Eye is een belangrijk onderdeel van de tennisarbitrage geworden

“Hawk-Eye is het meest geavanceerde systeem ter ondersteuning van officials, in elke sport.” Dat zegt het bedrijf Hawk-Eye Innovations zelf op haar website. De site zelf is echter minder geavanceerd. De pagina over tennis stamt uit 2007 en is sindsdien niet meer bijgewerkt.

Het Hawk-Eye systeem werd oorspronkelijk ontwikkeld voor televisie, maar in 2006 werd het ook als arbitrair hulpmiddel in gebruik genomen op de professionele tennistour. Hawk-Eye had daarmee niet de primeur, want al sinds de jaren ’80 kende de sport het Cyclops-systeem, dat werd ingezet op de servicelijn, en een luide piep gaf wanneer een opslag uit was.

Diepgaande analyses
Cyclops was echter lang niet zo geavanceerd als zijn opvolger. Hawk-Eye registreert elke geslagen bal tijdens een rally, en niet alleen helpt het spelers met de mogelijkheid om een call te ‘challengen’, commentatoren gebruiken het systeem om diepgaande analyses op wedstrijden toe te passen.

Hawk-Eye kan precies weergeven hoe vaak een speler bijvoorbeeld naar de backhandhoek van zijn tegenstander slaat, of hoe ver deze achter de baseline staat tijdens een rally, of bij het ontvangen van de service. Dit kan worden gespecificeerd naar bijvoorbeeld set 1 en set 2, waardoor verschillen in tactiek in beeld kunnen worden gebracht. Hawk-Eye biedt televisiekijkers dus een diepere blik in de patronen die zich ontwikkelen in wedstrijden.

Novak Djokovic is de beste 'challenger' op de ATP Tour

Maar nog belangrijker is dat het systeem soms letterlijk wedstrijden beslist. Toen Lleyton Hewitt tijdens het ABN AMRO-toernooi in Rotterdam vorig jaar dacht een ace geslagen te hebben op matchpoint, vroeg zijn tegenstander Andreas Seppi een challenge aan. De bal bleek uit te zijn en de Italiaan zou uiteindelijk de wedstrijd nog winnen. Zonder Hawk-Eye had Hewitt de partij gewonnen.

Meerdere camera’s
Het Hawk-Eye systeem is inmiddels van toepassing bij vrijwel alle grote toernooien ter wereld. Tijdens het gravelseizoen wordt Hawk-Eye alleen gebruikt als hulpmiddel voor de televisie, aangezien van de balafdrukken op de baan direct valt af te lezen of een bal in of uit was.

Voor gebruik van het Hawk-Eye systeem staan er meerdere camera’s gepositioneerd rond de tennisbaan. Soms zijn dit er wel acht. Wanneer een speler een challenge aanvraagt, maken Hawk-Eye medewerkers ter plaatse een 3D-animatie op de computer van de balbaan en deze wordt vervolgens geprojecteerd op de grote schermen in het stadion.

Paniek
Toch is niet iedereen een fan van het systeem. Roger Federer vindt het allemaal maar niks. Hij twijfelt aan de betrouwbaarheid van de projecties en ziet liever een lijnrechter een extra fout maken dan dat zijn lot in de handen van een computer terechtkomt. In de Wimbledon-finale van 2007 raakte Federer bijna in paniek vanwege het systeem, toen een geslagen bal van Rafael Nadal volgens Hawk-Eye 1 milimeter in was.

“Hoe kan die bal in hemelsnaam in zijn? Kunnen we het systeem niet uitzetten? It’s killing me!“, beklaagde Federer zich bij de umpire. Kijk zelf naar het filmpje. 

Aanleiding
Iemand die drie jaar geleden wel erg blij was met de komst van Hawk-Eye, was Serena Williams. Een wedstrijd van de Amerikaanse op de US Open van 2004 tegen Jennifer Capriati vormde een belangrijke aanleiding voor de introductie van het systeem. De beelden spreken voor zich. Kijkt u vooral het hele filmpje af.

Schoonheidsfoutjes
Hoewel Hawk-Eye een doorslaand succes is geworden, is het systeem niet geheel onfeilbaar gebleken. In de ruim drie jaar tijd dat de technologie nu wordt gebruikt, zijn er ook enkele schoonheidsfoutjes geweest. Deze zijn echter op de vingers van één hand te tellen.

In de wedstrijd van Amélie Mauresmo tegen Olga Poutchkova op de Australian Open van 2007 was het voor de umpire van dienst even schrikken.Mauresmo vroeg aan het eind van de eerste set een challenge aan, maar Hawk-Eye geeft de bal zowel in als uit. De afbeelding liet een afdruk áchter de baseline zien, terwijl het onderschrift keurig las “IN”. Mauresmo kon er om lachen. Wat volgde was een let. Zie hier het filmpje.

Later dat jaar op de US Open gebeurde er iets vergelijkbaars in de wedstrijd tussen Nicole Vaidisova en Alla Kudryavtseva.

En dan was er nog de menselijke fout eerder dit jaar, waarbij een Hawk-Eye operator – naar later bleek – per ongeluk de verkeerde stuit van de bal afspeelde op het scherm in het duel tussen Andy Murray en Ivan Ljubicic in Indian Wells.

10.000 challenges
Sinds Hawk-Eye voor het eerst werd gebruikt als technologisch hulpmiddel voor officials bij de Sony Ericsson Open in Miami ruim drie jaar geleden, zijn er in totaal meer dan 10.000 challenges aangevraagd door spelers. Een onderzoek van USA Today eerder dit jaar, leerde dat de mannen veel vaker het systeem inschakelden dan de vrouwen.

Ruim 6.300 van de totale hoeveelheid challenges kwam van de heren. En mochten de spelers denken dat ze het allemaal beter zien dan de lijnrechters, dan zitten ze er flink naast. Slechts 35% van de aangevraagde challenges leverde een positief resultaat op voor de tennisprof.

De dames doen het met hun zuinigere beleid wat dat betreft net wat beter. In 36% van de gevallen zaten de speelsters bij het juiste eind.

De ATP Tour stelde voor het onderzoek van de Amerikaanse krant ook een lijst beschikbaar van spelers die ten minste 50 challenges aan hebben gevraagd. Van de 39 spelers was er slechts één die in meer dan 50% van de gevallen het gelijk aan zijn zijde had: Novak Djokovic. De Serviër had op het moment van publicatie een hitrate van 55%.

En wie was de grote clown van het geheel? Niemand minder dan Andy Murray, die van zijn totaal van 224 challenges slechts 56 keer met een blij gezicht naar het videoscherm kon kijken. Daarmee had hij het in 25% van de gevallen goed gezien. De Schot heeft wél een verklaring voor zijn lage score. “Ik weet vaak wel dat als ik challenge ik het verkeerd heb, maar ik wil dan gewoon zien hoe ver mijn geslagen bal uit was.”

Foto’s © Niels de Water

Arme Dinara. Waar ze ook kwam in de zomer, steeds weer werd ze lastig gevallen door journalisten met die ene vraag. “Voel je je wel de echte nummer één?” Safina werd er gek van (daar is niet veel voor nodig voor een familielid van Marat…) en ging onderdoor aan de druk. Op Roland Garros gebeurde het al, toen Safina net de nummer één-positie in handen had. Ze domineerde twee weken lang in Parijs, tot ze in de finale compleet verstijfde tegen landgenote Svetlana Kuznetsova.

Safina beleefde weinig plezier aan haar tijd als nummer 1

Toen kwam Wimbledon, waar Safina in de halve eindstrijd werd vernietigd door Venus Williams. Safina deed de geloofwaardigheid van haar topklassering weinig goeds, door slechts één game te pakken tegen de oudste Williams. Ze werd uitgelachen vanwege haar karrevracht aan dubbele fouten.

En Serena Williams zat ondertussen maar te lachen. “Tja, we weten allemaal wel wie écht de beste is”, sprak ze tijdens een persconferentie.

Maar alsof dat alles nog niet genoeg vernedering was voor de arme Russin, verloor Safina op de US Open al in de derde ronde van de laagvlieger Petra Kvitova.

Om haar seizoen echt in stijl af te sluiten, vloog Safina er in haar laatste twee reguliere toernooien nog eens uit tegen de nummers 132 en 226 van de wereld. Tijdens de WTA Championships gaf ze er al na twee games de brui aan tegen Jelena Jankovic met een rugblessure.

Maar pfoe! Gelukkig won Serena Williams ook het eindejaarskampioenschap in Doha en nam ze daarmee op de valreep toch nog de nummer één plek over van Safina. De vrouwentour was gered.

Tja en dan staat daar tegenover het florerende mannencircuit, waar Rafael Nadal en Roger Federer al jarenlang de dienst uitmaken aan de top van de wereldranglijst, en waar niemand de laatste vijf jaar ook maar heeft getwijfeld aan de credibiliteit van de toppositie. Federer was van 2004 tot en met 2007 de onbetwiste nummer één, net als Nadal dat in 2008 was en Federer opnieuw in 2009.

Nadal zou zomaar de nummer 1 van 2009 kunnen worden

Ho eens even. Wat valt ons op wanneer we de ranking van deze week erbij pakken? De voorsprong van Federer op zijn naaste belager Nadal is minder dan 1.000 punten, voorafgaand aan de ATP World Tour Finals in Londen van volgende week. De Zwitser heeft daarbij nog 200 punten te verdedigen van zijn optreden bij het eindejaarskampioenschap in Shanghai van vorig seizoen, tegenover de lege 0 van Nadal.

De winnaar in Londen kan tot 1.500 punten voor de wereldranglijst verdienen (wanneer hij ongeslagen het toernooi wint). Elke overwinning in de groepsfase is goed voor 200 punten.

Federer maakte onlangs een slordige indruk in de finale van zijn thuistoernooi in Basel, waar hij verloor van Novak Djokovic, terwijl de vijftienvoudig Grand Slam-kampioen afgelopen week in Parijs al na één duel zijn koffers kon pakken.

Nadal profiteerde van de verrassende overwinning van Julien Benneteau op zijn rivaal door de halve finale te halen. De Spanjaard kende een stroef begin van de week (Nadal overleefde vijf matchpoints tegen Nicolas Almagro in de openingsronde en zag Tommy Robredo serveren voor de wedstrijd in zijn tweede partij) maar liet in zijn kwartfinaleduel tegen Jo-Wilfried Tsonga voor het eerst sinds het voorjaar weer wat van zijn beste tennis zien.

Een ontketende Novak Djokovic weerhield Nadal van een finaleplaats, maar wanneer hij zijn stijgende lijn in vorm doortrekt naar de O2-Arena, is er geen enkele reden waarom Nadal niet kan strijden voor de titel in Londen, en daarmee de nummer één-positie van Federer aan kan vallen.

Ziet u het al voor zich? Roger Federer die in het jaar waarin hij zijn career Grand Slam bereikt met het winnen van Roland Garros, en het Grand Slam-record van Pete Sampras breekt op Wimbledon, alsmede de US Open en Australian Open finales haalt, het seizoen afsluit als nummer twee van de wereld? En dat zelfs terwijl Nadal maandenlang geblesseerd is geweest en Wimbledon heeft moeten missen. Wat zouden Dinara en Serena lachen.

Foto’s © Niels de Water

Verdasco mikt in december opnieuw op Davis Cup-winst

Met zijn gebruinde, Zuid-Europese looks was Fernando Verdasco al langer een favoriet onder menig vrouwelijk tennisfan. Maar sinds eind vorig jaar valt Hot Sauce niet alleen meer op vanwege zijn uiterlijk en zijn relaties met bekendheden (Verdasco ging onder meer enkele maanden uit met Ana Ivanovic). Van een getalenteerde underachiever groeide Verdasco eerst uit tot held van zijn land, om vervolgens de harten van het mondiale tennispubliek te stelen met een schitterend toernooi op de Australian Open.

Onmogelijke opgave
Het leek een onmogelijke opgave. Spanje moest zonder de geblesseerde kopman Rafael Nadal afreizen naar Argentinië voor de Davis Cup-finale van 2008. Juan Martin del Potro en David Nalbandian waren de absolute sterren bij de Zuid-Amerikanen. Verdasco, Feliciano Lopez en de in een vormcrisis verkerende David Ferrer moesten de kar trekken voor de Spanjaarden, omdat ook Tommy Robredo ontbrak vanweg een blessure.

“Argentinië was favoriet, veruit favoriet”, weet ook Verdasco, destijds de nummer 17 van de wereld. “Dat maakte de uitdaging voor ons echter alleen maar groter om daar te winnen. Ook zonder Rafa hadden we een groot vertrouwen in ons team.”

Omdat de Argentijnen hadden gekozen voor een snelle indoorbaan in plaats van het gebruikelijke gravel – in de veronderstelling dat Nadal zou spelen voor Spanje – werd Verdasco gepasseerd voor de eerste enkelpartijen op vrijdag. De servicevolleyspecialist Feliciano Lopez kreeg de voorkeur, samen met de hoogst geklasseerde Spanjaard Ferrer.

Monden snoeren
Nadat Lopez met een verrassende overwinning op Del Potro op dag één de stand gelijk had getrokken, werd hij gekoppeld aan Verdasco in het dubbelspel, tegen Nalbandian en Agustin Calleri. “Ik speelde niet goed”, herinnert Verdasco. “Het moeilijkste moment kwam aan het einde van de eerste set. Op 5-5 begonnen de mensen te roepen dat ik bang was. We kwamen achter en vervolgens werd mijn servicegame gebroken. Ik liet me intimideren door de acties van het publiek en daardoor verloren we de set. Ik had nog nooit meegemaakt dat zoveel duizenden fans constant zaten te schreeuwen, ook tussen mijn eerste en tweede service. Het leek wel alsof we in een voetbalstadion waren. Na de eerste set werd ik wakker en besefte ik dat het tijd werd om al die monden maar eens te gaan snoeren.”

Verdasco eindigt 2009 voor het eerst in de top-10

Verdasco en Lopez wonnen het dubbelspel in vier sets, waardoor de Spanjaarden met 2-1 voorkwamen in de ontmoeting. In de vierde wedstrijd werd Verdasco de held van de bezoekers, door met een zege op Jose Acasuso, die de geblesseerde Del Potro verving, de finale te beslissen. Net als in het dubbelspel moest de linkshander zich terugknokken van een achterstand.

Acasuco nam een 2-1 voorsprong in sets, maar Verdasco trok alsnog de partij naar zich toe. De Argentijn kwam fysiek tekort aan het einde. “Op het moment dat ik de wedstrijd had beslist wist ik wel dat we de Davis Cup hadden gewonnen, maar je realiseert je niet wat voor reacties het teweeg brengt in Spanje. Die overwinning had een grote impact op m’n leven, omdat je later constant wordt herkend en er mensen op je afkomen om je te feliciteren met die prestatie. Het vertrouwen dat ik kreeg na die wedstrijden was ook enorm. Mentaal heeft heel die ervaring me een stuk sterker gemaakt. Die hele situatie met het publiek en natuurlijk de enorme druk die het spelen van een Davis Cup-finale met zich meebrengt.”

Geen wedstrijdspeler
Mentaliteit. Het is een sleutelwoord voor wie de speler Fernando Verdasco beschrijft. Jarenlang schommelde de man met de vlammende forehand rond de top-30 van de wereldranglijst en iedereen kon zien dat het talent daar was om verder door te groeien. Verdasco was daarentegen nooit een echte wedstrijdspeler, iemand die zijn beste tennis kon laten zien op de momenten dat het er om ging en een goed tactisch strijdplan had. De ervaringen uit de Davis Cup hebben hem daarin gesterkt, maar wat verder van grote invloed is geweest op zijn ontwikkeling zijn de trainingssessies met het Adidas Player Development Program (waar o.a. de Nederlandse coach Sven Groeneveld toe behoort).

Verdasco vertoefde in december in Las Vegas, waar hij werd afgebeuld door de voormalig fitnesscoach van Andre Agassi, Gil Reyes. “Zijn trainingen zijn zo gruwelijk. Ik heb nog nooit in mijn leven zo hard fysiek getraind. Natuurlijk maakte me dat sterker dan ooit.”

Sensatie
In de vorm van zijn leven verscheen hij de volgende maand op de Australian Open, waar hij met zijn verbeterde fysiek en het vertrouwen uit de Davis Cup-finale uitgroeide tot de sensatie van het toernooi. Nadat hij in de vierde ronde al Andy Murray, de voor velen grootste kanshebber op de titel, uit het toernooi had geslagen in vijf sets, trof Verdasco in de halve finales Nadal. Het leverde de mooiste partij van het tennisjaar en de langste wedstrijd uit de geschiedenis van de Australian Open op.

“Het niveau dat ik toen haalde over vijf uur en 15 minuten, dat heb ik uiteraard nog nooit eerder meegemaakt”, zegt Verdasco, die maar liefst 95 winners sloeg tegen zijn razendsnelle landgenoot. “Die wedstrijd was echt ongelofelijk. We speelden allebei zó goed en het zat zó dicht bij elkaar. Drie sets waren een tiebreak. That’s unbelievable, no?”, zegt hij met zijn typische Spaanse accent. Nadal won uiteindelijk slechts één punt meer dan Verdasco.

“Ik was natuurlijk zo verdrietig dat ik die wedstrijd verloor, zeker omdat ik eindigde met een dubbele fout, maar aan de andere kant was ik blij dat ik zo lang op dat niveau kon tennissen. Dat gaf me ook weer veel vertrouwen. Daar komt nog eens bij dat na afloop iedereen erover sprak dat onze wedstrijd een van de beste partijen aller tijden was. John McEnroe kwam me dat zelfs persoonlijk vertellen. Dat maakt me alleen maar trots op mezelf en motiveert me om in de toekomst nog meer van dit soort wedstrijden te spelen. En dan de volgende keer hopelijk te winnen”, lacht Verdasco.

Dit interview verscheen eerder in Tennis Magazine.

Foto’s © Niels de Water

Marat Safin heeft zijn laatste wedstrijd gespeeld

Eigenlijk wilde hij na vorig seizoen al stoppen. Maar toen kwam zijn manager met ‘een goed aanbod’ om nog een jaartje er aan vast te plakken. De motivatie bij Marat Safin om er het beste van te maken was echter ver te zoeken. Zijn afscheidstoernee werd een aaneenrijging van pijnlijke nederlagen. Deze week zegde hij de sport écht vaarwel, met een respectabele verliespartij tegen US Open-kampioen Juan Martin del Potro in Parijs. En zo kreeg de bewogen loopbaan van de wispelturige Rus dus toch een waardig einde.

Het past eigenlijk perfect in het beeld dat bestaat rondom Safin. Heel zijn carrière lang werd hij gezien als een ‘underachiever’, een speler die veel meer dan twee Grand Slams had moet winnen in zijn loopbaan (US Open 2000 en Australian Open 2005). Het had dus haast oneerlijk geweest als Safin in zijn afscheidsjaar plots een jaar lang constant zou presteren op een hoog niveau. Zo hebben we hem nooit gekend. Maar nee, met slechts één halve finaleplaats in een ATP-toernooi (bij zijn voorlaatste evenement in Sint-Petersburg) en een winstpercentage van onder de 50, stelde Safin weer ouderwets teleur in 2009.

Dat neemt niet weg dat heel de tenniswereld een traantje laat om zijn afscheid. Want hoe vaak hij niet werd vervloekt door liefhebbers wereldwijd omdat hij ogenschijnlijk zijn talent verkwanselde, zo werd hij ook door vrijwel elke fan gekoesterd vanwege zijn temperament, zijn openheid en zijn bij vlagen briljante partijen. Waar hij ook speelde, Safin was een grote publiekstrekker en een uithangbord voor de sport in zijn geheel.

Op de Baseline kijkt, met dank aan YouTube, terug op de vele aspecten van de carrière van de voormalig nummer één van de wereld.

Het succes
Het leven van Marat Safin veranderde voorgoed na de US Open van 2000. Als onervaren 20-jarige jongen stond hij in New York in de eindstrijd tegenover de legendarische Pete Sampras, die voor eigen publiek opging voor zijn vijfde titel op Flushing Meadows.

Maar het talent met de mokerslagen vanuit het achterveld liet zich niet van de wijs brengen door de druk. Niet alleen versloeg hij Sampras in zijn allereerste Grand Slam-finale, hij vernederde de Amerikaan bijna met een verpletterende 3-0 overwinning in sets. Safin was plotsklaps een ster. Terugkijkend op dat succes zei Safin eerder dit jaar dat hij op dat moment ’misschien nog niet klaar was’ voor die nieuwe status.

Het duurde meer dan vier jaar voordat Safin zijn tweede, en tevens laatste, major wist te winnen. Op de Australian Open van 2005 versloeg hij Lleyton Hewitt in de finale, nadat hij in 2002 en 2004 al twee keer in de eindstrijd had verloren in Melbourne. Het waren de twee enige andere Grand Slam-finales die Safin speelde in zijn loopbaan.

Meer nog dan zijn vier sets overwinning op Hewitt in de finale, wordt vooral de halve eindstrijd van Safin tegen Roger Federer herinnerd van dat toernooi. In wat waarschijnlijk de meest gedenkwaardige wedstrijd zal blijken uit zijn loopbaan, overleefde Safin een matchpoint in de vierde set tegen de Zwitser, voor hij met 9-7 in de vijfde set zegevierde. Een zenuwslopend gevecht met fabelachtig tennis van beide spelers.

De frustraties
Onderstaand filmpje heet doodeenvoudig ‘Safin’s rackets’. Iedereen die ook ooit maar iets over Marat Safin heeft gehoord, zal begrijpen dat dit filmpje niet draait om de technische specificaties van diens materiaal. Het NOS Sportjournaal meldde deze week dat Safin in zijn carrière meer dan 300 rackets zou hebben gesloopt. Op de Baseline vindt dat nog een voorzichtige schatting…

Ook fameus zijn de woede-uitbarstingen van Safin, vaak gericht op de scheidsrechters. Onderstaand een voorbeeld tijdens het Masters Series-toernooi van Cincinnati in 2008. Safin speelde tegen zijn landgenoot Dmitry Tursunov, en werd bij een 4-4, 30-30 stand in de tweede set gecalled voor een voetfout op zijn tweede service. Nee, hij dreigde niet de lijnrechter ‘een f*cking bal door diens f*cking keel te duwen’, maar maakte wel zijn frustraties kenbaar.

Uiteraard verloor Safin uiteindelijk vanwege alle irritaties zijn servicegame, en de aansluitende opslagbeurt van Tursunov liet hij ook min of meer lopen. Bij het laatste punt is te zien hoe Safin weigert om op matchpoint een challenge aan te vragen (hoewel de umpire hem daar zelf nog toe motiveert) en gedesillusioneerd naar de kant loopt. Marat op z’n best.

De humor
Wie goed heeft opgelet bij het filmpje over Safin en zijn rackets zal na ongeveer 6 minuten kort het fragment tegenkomen waarbij Safin op Roland Garros zijn broek laat zakken in een wedstrijd tegen Felix Mantilla. “Ik had zin om mijn broek naar beneden te trekken. Wat is daar mis mee?”, verklaarde hij gortdroog na de wedstrijd.

Het zal u niet verbazen: persconferenties met Marat Safin werden altijd vol verwachting naar toe geleefd door journalisten. Zelden liepen verslaggevers de interviewruimte uit zonder even goed te hebben gelachen. Daarnaast was Safin altijd goudeerlijk ten opzichte van de media, zelfs als het negatieve consequenties had voor hemzelf.

Tijdens Wimbledon creëerde hij ooit een rel, door te klagen over de prijs van de pasta in het spelersrestaurant. “Spelers klagen in de kleedkamers altijd over van alles en nog wat, maar tegen de pers zeggen ze altijd dat alles fantastisch is. Maar hoe kan een toernooi fantastisch zijn, als je er niet eens voor een normale prijs eten kunt kopen? Een bord spaghetti kost hier 13 pond. Waar zie je nog meer zulke belachelijke prijzen?” Uiteraard smulden (haha) de Engelse tabloids van de uitlatingen van Safin.

Ook tegen officials was Safin dus nooit bang om de waarheid te vertellen. Soms zette hij zijn beklag kracht bij met een scherpe vergelijking, zoals bij het onderstaande filmpje.

De woorden van Marat tegen het einde van de clip? ‘The guy is sitting with a tie, smoking a cigar – he can be also with two chicks -, and he has no clue about tennis. He doesn’t give a f*ck.’

Marat Safin. We zullen hem missen.

Foto © Niels de Water

Geloof het of niet, maar Nadal daagt JOU uit voor een wedstrijd!

Zelfs Andy Roddick speelt met zijn verwoestende opslag nauwelijks servicevolley

Als we kijken naar de huidige ranglijsten, dan komen we bij de mannen in de Top-30 één servicevolleyspeler tegen, te weten Radek Stepanek op plaats 12. In de Top-50 staan verder Ivo Karlovic (38e), John Isner (40e) en Feliciano Lopez (46e). 

Hiermee komen we op een schamel totaal van 4 spelers, waarbij ook nog aangetekend moet worden dat geen van hen over een natuurlijk talent aan het net beschikt als bijvoorbeeld een Pat Rafter of Pete Sampras vroeger.

Sombere toekomst
De situatie bij de dames is nog een stuk schrijnender. Venus Williams is de enige speelster van naam die met enige regelmaat servicevolley speelt, maar ook zij brengt toch de meeste tijd door op de baseline, net als de jonge generatie hardhitters onder leiding van Maria Sharapova.

Amelie Mauresmo houdt ook wel van het netspel, maar het is nog maar de vraag of de Française volgend jaar überhaupt nog speelt op de tour. Misschien dat de technisch begaafde Justine Henin in haar comeback het servicevolley tennis weer wat meer aandacht zal geven.

Michael Llodra, toernooiwinnaar in Auckland en Rotterdam in 2008 met constant servicevolleytennis, ziet de toekomst somber in. “Toen ik jong was, was het mijn droom om servicevolley te spelen,” zegt de Fransman. “Maar tegenwoordig zijn de ballen niet meer zo snel en worden er nieuwe banen aangelegd om het baselinespel te bevorderen. Niemand wil tegenwoordig meer servicevolley spelen. Zelfs Tim Henman kwam in de laatste twee jaar dat hij speelde lang niet meer zo vaak naar het net.”

Betere tijden voor het servicevolleytennis: John McEnroe en Stefan Edberg in actie in de halve finale van Wimbledon 1989.

Opleving
Henman, wiens aanvallende spel hem vier halve finales op Wimbledon heeft opgeleverd, speelde aan het slot van zijn loopbaan inderdaad meer vanaf de baseline. Maar de nieuwe generatie spelers begint het volleren weer wat meer te waarderen.

Zo nam Novak Djokovic gedurende enkele maandan in 2007 voormalig dubbelspecialist Mark Woodforde in dienst, puur om aan zijn netspel te werken. De Serviër, wiens volleys voorheen een duidelijke zwakte waren, is zich inmiddels een stuk beter thuis gaan voelen aan het net.

“Kijk naar Federer,” zegt Djokovic. “Hij kan alles. Servicevolley, spelen vanuit het achterveld, aanvallen, verdedigen. Dat is het spel waarmee momenteel goede resultaten worden behaald en dat zal ook in de toekomst zo zijn.”

Maar zijn er nog mogelijkheden voor pure servicevolley-spelers om succesvol te zijn aan de absolute top?

“Ik denk zeker dat het mogelijk is,” zegt Federer, die ondanks het feit dat hij zelf een van de beste volleerders is in het circuit, alleen het net op zoekt als hij zijn tegenstander hiermee kan verrassen. “De omstandigheden zijn een stuk moeilijker nu de ballen en de banen veel langzamer zijn, maar ik denk dat als je erg goed volleert, zoals Edberg, Sampras, Rafter of Becker vroeger deden, je een enorme druk kunt zetten op de baselinespelers van tegenwoordig. Maar het is moeilijk, want we retourneren in deze tijd beter en slaan makkelijker passeerballen vanwege de tragere omstandigheden. Toch ben ik benieuwd op welke positie ik het jaar af zou sluiten op de ranglijst, als ik gewoon na elke eerste en tweede service zou oplopen naar het net.”

Pete Sampras en Pat Rafter zijn twee van de laatste succesvolle servicevolleyers.

Trage speelomstandigheden
Andy Roddick, de man met de hardste service uit de geschiedenis van de sport, heeft de laatste jaren veel getraind op zijn volleys. Maar hoewel de Amerikaan opslagen van boven de 230 km/h afvuurt, komt hij slechts zelden naar het net.

“Zelfs op Wimbledon is het niet meer te doen om servicevolley te spelen,” zegt Roddick. “En het probleem is niet dat we het niet willen, het is doorgaans gewoon geen optie met de zware ballen en langzame banen, en de manier waarop er tegenwoordig geretourneerd wordt. Als er op meer snelle indoorbanen gespeeld zou worden, zou je veel meer servicevolley zien, omdat het dan wel een goede tactiek is.”

Ook Mario Ancic – die in het begin van zijn loopbaan furore maakte met servicevolleytennis, maar tegenwoordig ook voornamelijk een baselinespeler is geworden – ziet weinig toekomst voor het servicevolley als er niets verandert aan de speelomstandigheden.

“Ik heb een paar keer met Stefan Edberg getraind en hij zei ook dat de banen tegenwoordig zó langzaam zijn, dat zelfs hij onder deze omstandigheden waarschijnlijk niet zoveel servicevolley zou hebben gespeeld”, aldus de Kroaat. ”De sport is op dit moment erg één-dimensionaal. Je hebt Federer, mijzelf en nog een aantal spelers die wat agressiever spelen, maar dat gaat dan nog steeds vanuit het achterveld.”

Bewijs
“Je ziet tegenwoordig meer baselinespelers winnen op Wimbledon,” zegt Djokovic. “De Spanjaarden, die altijd liever op andere ondergronden spelen, kunnen er nu ook goed presteren. Nadal is geen servicevolley-speler, hij speelt met enorm veel spin op zijn forehand, en toch bereikt hij drie jaar op rij de finale. Dat is het bewijs dat de banen een stuk langzamer zijn en dat de bal hoger opstuit.”

Met speelomstandigheden die op de diverse ondergronden steeds langzamer en gelijkwaardiger worden, lijkt er weinig plaats meer voor servicevolley-specialisten. De breed ontwikkelde tennisser is de toekomst van het proftennis. Vandaar de trend onder de jonge spelers om meer te trainen op de volleys, want het netspel is de laatste jaren altijd een ondergeschoven kindje geweest. Alleskunner Roger Federer was bij zijn opkomst een ongeëvenaard fenomeen, nu is hij de maatstaf voor de nieuwe generatie.

Een aangepaste versie van dit artikel verscheen eerder in Tennis Magazine.

Foto © Niels de Water

De wereldtour van Davydenko bracht hem ook naar Rotterdam

Nikolay Davydenko staat al jarenlang bekend als het ultieme werkpaard van de wereldtoppers. Een toernooi of 30 per seizoen is niets teveel gevraagd voor de inmiddels 28-jarige Rus. Op de Baseline zette de evenementen van Davydenko in 2009 op een rij en telde zijn gemaakte kilometers bij elkaar op.

De gemiddelde top 10-speler speelt jaarlijks zo’n 19 tot 23 toernooien. Davydenko miste in 2009 een groot deel van de seizoensstart vanwege blessures, maar toch staat de teller over een paar weken – wanneer het seizoen er volledig op zit – weer op 27.

Onderstaand kaartje geeft in een oogopslag weer waar de man uit Volgograd allemaal in actie is gekomen het afgelopen seizoen en hoe zijn reisschema er ongeveer uit zal hebben gezien.

Wat valt er op aan het kaartje?

- Wie alle gemaakte kilometers ( die links van de kaart vermeld staan na het openen van de ‘large map’ ) van Davydenko bij elkaar optelt komt uit op zo’n 90.000 kilometer op jaarbasis. Dat is meer dan twee keer de wereld rond. Voor iemand die in 25 steden is geweest, valt dat eigenlijk nog best mee… Maar dat heeft te maken met het volgende puntje.

- We zien geen trips naar Australië, Indian Wells of Miami voor Davydenko. Dat komt omdat de Rus kampte met een hielblessure . Ruw geschat scheelt dat toch gauw zo’n 30.000 kilometer voor de Australische toernooien en 25.000 kilometer voor de voorjaarsevenementen in de VS. Bij elkaar is dat al ruim de helft van Davydenko’s huidige jaartotaal!

- Davydenko heeft waarschijnlijk weinig last van heimwee. De nummer zeven van de wereld is vaak weken aan een stuk weg van huis. Vanaf april is hij negen weken lang onafgebroken on tour geweest in Europa en het is aannemelijk dat hij na Wimbledon eenzelfde periode op reis was, tot na de US Open. Zou Davydenko ook per ongeluk thuis af en toe roomservice proberen te bellen..?

Foto © Niels de Water

Vraag een willekeurige tennisser naar de term ‘Grand Slam’ en hij zal beginnen over Wimbledon, de US Open, Roland Garros of misschien de Australian Open. Elk van deze toernooien is immers een ‘Grand Slam’, toch? Nou… nee. Althans, officieel gezien niet. “De toernooien zijn zichzelf na verloop van tijd onterecht zo gaan noemen”, schrijft de legendarische Amerikaanse tennisjournalist Bud Collins in zijn eigen boek The Bud Collins History of Tennis. “De toernooien zijn majors. Door deze alle vier te winnen bereik je een Grand Slam.”

Oorsprong
De term Grand Slam werd voor het eerst voorzichtig geïntroduceerd in de tennissport in 1933. Jack Crawford had de kampioenschappen van zijn eigen Australië, Frankrijk en Groot-Brittannië gewonnen, toen hij naar New York afreisde om te strijden voor de Amerikaanse titel. Deze vier majors worden samen ook wel de ‘Big Four’ genoemd, een reputatie die is ontstaan uit het Davis Cup succes van de betreffende landen (tot 1974 was er geen ander land dat de trofee wist te winnen).

Crawford bereikte de finale, maar ging na een 2-1 voorsprong in sets toch nog onderuit tegen de Brit Fred Perry. Een columnist van de New York Times, John Kieran, schreef over Crawford: ‘Als hij had gewonnen, dan zou zijn succes iets zijn geweest als een ‘grand slam’ in bridge.’ 

Arthur Ashe Stadium in New York: met 23.000 zitplaatsen het grootste tennisstadion ter wereld

Geheime missie
De Amerikaan Don Budge zette vijf jaar later op 23-jarige leeftijd wél die laatste stap. Toen Budge met de Verenigde Staten de Davis Cup won in 1937, kreeg hij het aanbod om professioneel tennisser te worden. Dit betekende echter dat Budge niet meer zijn land mocht vertegenwoordigen en in de belangrijkste toernooien kon spelen.

Tennis was officieel nog altijd een amateursport en professionals werden geweerd uit het circuit. Zij speelden alternatieve evenementen waar meer geld verdiend kon worden, maar minder eer te behalen viel. Gedreven door vaderlandsliefde besloot Budge nog één jaar als amateur door te gaan, omdat hij graag de Davis Cup-titel wilde verdedigen. Als extra uitdaging nam Budge zichzelf voor om in zijn afscheidsjaar de titels van de Big Four winnen. Het was een missie waar niemand vanaf mocht weten, behalve zijn dubbelpartner Gene Mako.

Ironisch genoeg was precies Mako de laatste horde voor Budge in de finale van de Amerikaanse kampioenschappen. Budge behaalde zijn Grand Slam – de benaming werd wederom geopperd door de New York Times en sloeg aan – met een vier sets overwinning en veroverde met de Verenigde Staten opnieuw de Davis Cup. Hij kon met een gerust hart overstappen naar het proftennis. 

Eerste vrouw
Het duurde tot 1953 voordat Maureen Connolly de eerste vrouw werd die een Grand Slam behaalde. Een glorieuze carrière leek in het verschiet te liggen voor de pas 18-jarige Amerikaanse – ze verloor in haar eerste vier jaar slechts vier partijen -, maar haar leven nam al snel een tragische wending. Het aansluitende jaar raakte ze betrokken bij een ernstige aanrijding, terwijl ze aan het paardrijden was. Connolly liep onherstelbare schade op aan haar been en overleed uiteindelijk op 34-jarige leeftijd aan kanker. 

Margaret Smith Court (1970) en Steffi Graf (1988) waren de twee andere vrouwen die de vier grote titels in één jaar wisten te winnen. Met totaal respectievelijk 24 en 22 gewonnen majors zijn zij de twee absolute recordhouders van het vrouwentennis. Het succesjaar van Graf in 1988 werd nog extra aangekleed met een olympische titel in Seoul, waarmee de term Golden Slam was geboren. 

De Rod Laver Arena in Melbourne; Federer en Nadal in actie tijdens de Australian Open finale 2009

Twee Grand Slams
De meest opmerkelijke Grand Slammer van allemaal is echter ongetwijfeld Rod Laver. Nadat hij in 1962 als amateur de vier grootste prijzen in de wacht had gesleept, herhaalde de Australiër dit kunstje in het eerste volledige jaar van de Open Era (de samensmelting van amateur- en proftennis) in 1969. 

“Don Budge was ongetwijfeld de beste tennisser ter wereld in zijn tijd, ondanks dat hij amateur was”, schrijft Laver in zijn autobiografie The Education of a Tennis Player.”Ik kon mijzelf echter onmogelijk de beste noemen in 1962, terwijl er zulke geweldige spelers als Pancho Gonzales, Ken Rosewall en Lew Hoad in het profcircuit rondliepen.”

Laver werd vervolgens zelf ook prof en kreeg gelijk het deksel op zijn neus. “Van mijn eerste dertien wedstrijden won ik er twee”, memoreert hij in zijn boek. Laver verloor zeven keer op rij van landgenoot Hoad en won slechts twee uit zes ontmoetingen met die andere Aussie, Rosewall. 

Het had er alle schijn van dat Laver zijn jaren zou slijten in de anonimiteit van het profbestaan, tot in 1968 de sport werd opengebroken en hij de kans kreeg de kroon te zetten op zijn carrière. Als enige speler ooit veroverde de linkshander een tweede Grand Slam in 1969 en ditmaal waren alle toppers van de partij. “Dit jaar was een stuk moeilijker dan 1962”, zei Laver na zijn afsluitende overwinning op de US Open. “Ik kwam er pas achter wie de besten waren toen ik in 1963 professional werd en er gehakt van me werd gemaakt gedurende de eerste zes maanden.” 

Wimbledon finale 1969: Rod Laver verslaat landgenoot John Newcombe

In zijn begin jaren ’70 verschenen biografie zegt de man die in totaal 11 majors won: “Ik vraag me af of er ooit nog iemand zal zijn die een Grand Slam zal behalen. Ik betwijfel het.” Vooralsnog zat hij er niet ver naast. Bij de mannen is het veertig jaar na dato nog altijd wachten op een opvolger, maar Court en Graf hebben namens de vrouwen wel Grand Slam-succes mogen vieren.

Alternatieve ‘Slammers’
En dan waren er nog drie gevallen waarbij een speelster alle vier de grote titels tegelijk op zak had, zij het niet in één kalenderjaar. Meest recent was dat Serena Williams, die na het winnen van de Australian Open in 2003 kampioen was van alle Big Four toernooien. Gekscherend werd er gesproken over een ‘Serena Slam’. Martina Navratilova en ook Graf hebben een vergelijkbare prestatie geleverd. Maar zij komen daarmee niet op een speciale plaats in de recordboeken. Er is namelijk maar één echte definitie van een Grand Slam.

Tijdlijn van het Grand Slam: van introductie tot de winnaars

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in Tennis Magazine.

Stuk voor stuk vielen ze om met blessures: Nummer één van de wereld Dinara Safina speelde slechts twee games, toen ze in tranen haar wedstrijd tegen Jelena Jankovic op moest geven vanwege een rugblessure. Haar vervanger Vera Zvonareva was al geblesseerd aan haar enkel en trok zich na één wedstrijd ook terug uit het toernooi.

De doorgaans goedlachse Wozniacki had flink wat pijn te verbijten

Toen mocht tweede reserve en tevens gehandicapte Agnieszka Radwanska – De Poolse ondergaat deze week een operatie aan haar pols – opdraven voor het derde groepsduel, ook al was ze kansloos voor plaatsing voor de halve eindstrijd. Radwanska, vorig jaar tevens invaller op de Championships, zag Victoria Azarenka afhaken in de derde set met kramp en daarmee strijkte ze toch nog $100.000 aan winstpremie op. Met haar overwinning hielp ze daarnaast vriendin Caroline Wozniacki aan een plaats bij de laatste vier, maar de Deense mankeerde ook van alles en nog wat.

De nummer vier van de wereld begon het toernooi al met blessures aan een buikspier en hamstring, en kreeg in haar tweede groepsduel tegen Zvonareva ook nog te maken met  krampaanvallen. In de laatste game van die partij stortte Wozniacki ter aarde na het missen van een forehand, en lag ze huilend en schokkend op het centre court. Wonderbaarlijk genoeg wist ze de game – en daarmee de wedstrijd – toch nog te winnen. Huilend van de pijn sjokte ze na afloop naar het net om de verbijsterde Zvonareva, die in de tweede set zélf nog in tranen uitbarstte, de hand te schudden.

In haar derde groepswedstrijd tegen Jankovic liep Wozniacki als gevolg van haar fysieke mankementen tegen een ruime nederlaag aan en uiteindelijk moest ze haar halve eindstrijd tegen Serena Williams staken na het verliezen van de eerste set. Niet dat Williams nou fris en fruitig erbij liep op de baan. Haar linker dijbeen was flink ingetaped en bij het handen schudden aan het net riep de Amerikaanse nog naar Wozniacki: “Volgens mij zijn we allebei geblesseerd.” Maar er was slechts beperkt reden tot paniek voor Serena, want in de finale moest ze het opnemen tegen haar zus Venus, die.. jawel.. kampte met een knieblessure.

Ook Serena kampte in Doha met een blessure

De oudste Williams mazzelde in de groepsfase, want omdat de al uitgeschakelde – maar fitte - Svetlana Kuznetsova in de poule won van haar - fitte – landgenote Elena Dementieva, mocht Venus door naar de halve finales met één overwinning en twee nederlagen. Ze eindigde gelijk met beide Russinnen, maar had de beste setbalans.

En zo lagen de enige twee compleet fitte speelsters van het toernooi er in de groepsfase uit (Jankovic, de vierde halve finaliste, had een lichte polsblessure).

Omdat Jankovic al heel het seizoen last heeft van een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen, liet ze Venus ontsnappen in de halve finales en kregen we in de finale de tweede Sister Act van de week. In de groep was het Serena die in een spannende, maar kwaliteitsarme driesetter wist te winnen.

De eindstrijd werd er niet memorabeler op. Zeker in de eerste set leek het erop dat beide zussen hadden afgesproken alleen vanuit stilstand te tennissen. Elke bal die ook maar enigszins de hoek in werd geslagen, werd door geen van beide speelsters achterna gelopen.

Nadat de spieren wat waren opgewarmd werd de tweede set wat aantrekkelijker om naar te kijken, maar de 6-2 7-6(4) overwinning van Serena leverde nooit het schouwspel op wat je mag verwachten van twee speelsters die bij elkaar goed zijn voor 18 Grand Slam-titels.

“We waren allebei absoluut niet 100 procent fit vandaag”, sprak de winnares na afloop. “Ik voel op dit moment overal pijn in mijn lichaam.”

Niet dat Serena verder zal klagen. Het is pas de tweede keer in haar carrière dat ze de WTA Championships weet te winnen, en als beloning neemt ze ook nog de nummer één-ranking mee uit Doha. En misschien een EHBO-kitje.. als die al niet uitverkocht waren.

Foto’s © Niels de Water